Navigation – Plan du site
113

De kwestie van bedrijfswagens

Notes de la rédaction

Dit is het persbericht over de fact sheets van Xavier May en Thomas Ermans, gepubliceerd op 10 juli 2017.

Mobiliteit is ongetwijfeld een van de grote uitdagingen voor de hedendaagse samenleving waarover regelmatig gedebatteerd wordt. Het is echter frappant vast te stellen dat er nog veel onenigheid over de gebruikte begrippen, definities en cijfers bestaat, vooral op het gebied van de bedrijfsmobiliteit. Om die tekortkomingen op te vangen en bij te dragen tot een debat op basis van correcte informatie, heeft het Brussels Studies Institute de interuniversitaire onderzoeksleerstoel "Bedrijven & Duurzame Mobiliteit" opgericht met de steun van 11 private en publieke actoren.

De onderzoekers die daarvoor gemobiliseerd werden, konden de netelige kwestie van de bedrijfswagens, die regelmatig onderwerp van gesprek is, dan ook niet uit de weg gaan. De eerste conclusies worden vandaag gepubliceerd in twee fact sheets, respectievelijk nummer 113 en 114 van het online tijdschrift Brussels Studies. Xavier May, economist aan de Université libre de Bruxelles, en Thomas Ermans, geograaf aan de Université Saint-Louis – Bruxelles, hebben aan de hand van de beschikbare, maar her en der verspreide gegevens de bedrijfswagens gekwantificeerd, de begunstigden gelokaliseerd en een profiel opgesteld van de bedrijven die ze ter beschikking van hun werknemers stellen. Hun analyses zijn zeer relevant, nu de federale regering haar plan heeft aangekondigd om het fiscaal aantrekkelijke systeem van de bedrijfswagens te vervangen door een mobiliteitsbudget.

Om de economische, fiscale, ecologische en mobiliteitsgevolgen van de bedrijfswagens nauwkeurig te evalueren, moet men het echter eerst eens geraken over het aantal. Dat is geen sinecure. Men moet weten waarover men precies praat. De onderzoekers hebben voor een strikte definitie van een bedrijfswagen gekozen: een wagen die een bedrijf of werkgever ter beschikking van een werknemer stelt en die ook voor privédoeleinden mag worden gebruikt. Uitgesloten van deze definitie zijn dus het eigen voertuig van een zelfstandige (in hoofdberoep, in bijberoep of als zelfstandige helper) en de dienstwagen die een werkgever uitsluitend voor beroepsmatige verplaatsingen ter beschikking van zijn personeelsleden stelt. In deze definitie gaat het over twee categorieën begunstigden: de loontrekkenden en de bedrijfsleiders, die het statuut van een zelfstandige hebben.

Het schoentje wringt op het gebied van de nauwkeurige raming van het aantal bedrijfswagens die ter beschikking van de bedrijfsleiders worden gesteld. In 2015 waren er in België in totaal minstens 550 000 bedrijfswagen (425 000 voor de loontrekkenden en 125 000 voor de bedrijfsleiders voor wie ze afzonderlijk geteld worden) en waarschijnlijk maximum 670 000, indien de raming wordt gebaseerd op het type eigenaar van het voertuig. Volgens die benadering wordt 80 % van de bedrijfsleiders als houder van een bedrijfswagen beschouwd. Aangezien sommige waarnemers van oordeel zijn dat enkel twee derde van de bedrijfsleiders over een bedrijfswagen beschikt, dan kan men op basis van die voorzichtige veronderstelling het cijfer van 625 000 bedrijfswagens naar voren schuiven, wat overeenkomt met 13,5 % van de werknemers en 11 % van het Belgische wagenpark.

De cartografie van de woonplaats van de begunstigde loontrekkenden toont dat er in Vlaanderen en Brussel, ook relatief gezien, veel meer bedrijfswagens dan in Wallonië zijn. Als men de analyse op het niveau van de arrondissementen verfijnt, stelt men dan weer vast dat WaalsBrabant het grootste aantal bedrijfswagens telt. In het algemeen wordt de oververtegenwoordiging vooral vastgesteld in de grootstedelijke gebieden van het centrum en het noorden van het land.

Een benadering volgens de arbeidsplaats (en niet langer volgens de woonplaats) voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wijst allereerst op een groot verschil in de terbeschikkingstelling van bedrijfswagens volgens de bedrijven. Het overgrote deel van de bedrijven die dit voordeel het meest aanbieden aan hun loontrekkenden, behoort tot de sector van de dienstenbedrijven en ze zijn voor hun bereikbaarheid zeer afhankelijk van de wagen: ze hebben veel parkeerplaatsen en zijn slecht bereikbaar met het openbaar vervoer. Ze liggen vooral in perifere zones. Hun werknemers leggen niet noodzakelijk de grootste woon-werkafstanden af.

De Brusselse bedrijven die proportioneel het minst gebruikmaken van bedrijfswagens, zijn de bedrijven die functioneel of historisch gezien een centralere ligging hebben. Het gaat natuurlijk om de overheidsdiensten, maar ook om de banken en verzekeringsmaatschappijen en de handel.

De cijfers en vergelijkingen in deze fact sheets onderstrepen, naast het probleem om de omvang van het fenomeen nauwkeurig in kaart te brengen, het feit dat de intensiteit van het gebruik van bedrijfswagens afhangt van het mobiliteitsprofiel van de bedrijven in kwestie. Het vraagstuk van de bedrijfswagens gaat dus verder dan het vraagstuk van de tax shift en het mobiliteitsbudget. Er rijzen ook statistische vragen – wie zijn de begunstigden en hoeveel zijn er? – alsook vragen over arbeidsorganisatie en ruimtelijke ordening, gelet op de nauwe relaties tussen bedrijfstak, lokalisatie en mobiliteitsprofiel. Dit alles dient te worden bestudeerd op een metropolitane schaal die de administratieve indelingen in Gewesten overstijgt.

Om de fact sheets te citeren
May, Xavier, De netelige kwestie van het aantal bedrijfswagens in België, Brussels Studies [Online], Algemene collectie, nr. 113, 10 juli 2017. URL: https://brussels.revues.org/1541
Ermans, Thomas, “De profielen van bedrijven die bedrijfswagens gebruiken in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest”, Brussels Studies [Online], Algemene collectie, nr. 114, 10 juli 2017. URL: http://brussels.revues.org/1544
Contact
Benjamin Wayens, redactiesecretaris: bwayens[at]brusselsstudies.be

  • Logo BSI
  • Logo Innoviris
  • Logo Région Bruxelles-Capitale
  • OpenEdition Journals