Navigation – Plan du site
129

Een mediapark in Brussel? De mediasector en zijn regionale dynamiek

Notes de la rédaction

Dit is het persbericht over het artikel van Marlen Komorowski, Victor Wiard, Sabri Derinöz, Ike Picone, David Domingo en Geoffroy Patriarche, gepubliceerd op 12 november 2018.

Het leeuwendeel van de mediagerelateerde (productie)activiteiten in België is geconcentreerd in Brussel, en de stad is dan ook een belangrijk internationaal knooppunt voor de productie van informatie. Kenmerkend voor deze concentratie is wel de aanwezigheid van een klein aantal grote mediaorganisaties (VRT, RTBF, RTL, Kinepolis, Rossel, Mediafin, JCDecaux en IP Belgium) naast tal van kmo's en micro-ondernemingen. Met de toenemende internationalisering van de sector krijgt Brussel het moeilijk om grote internationale mediabedrijven aan te trekken, want die vestigen er vaak niet hun hoofdzetel, maar een lokaal filiaal of vertegenwoordigingskantoor. Bovendien zien we op nationaal niveau steeds meer intenties om Vlaamse media te verhuizen naar Antwerpen, of op zijn minst naar het noorden van het Brussels Gewest, terwijl de Franstalige media hun productiecentra in Wallonië versterken. De meest “industriële” activiteiten in de sector, met name uitgeverijen en drukkerijen, hebben de centrale stedelijke ruimte deels verlaten en zijn naar perifere bedrijventerreinen getrokken.

Tegen deze achtergrond speelt het project mediapark.brussels zich af, een belangrijk strategisch initiatief van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering gericht op vastgoed- en stadsontwikkeling ter hoogte van de Reyerssite. Dit project heeft tot doel een mediacluster op te bouwen rond VRT en RTBF, door de aanleg van een uitgebreid complex van gebouwen, studio's, woningen, commerciële voorzieningen… De bedoeling is om door sterke geografische concentratie een aanzuigeffect te creëren dat bevorderlijk is voor de ontwikkeling van bedrijven rond de belangrijkste spelers aan de Reyerslaan, en voor hun onderlinge interacties.

Het valt nog te bekijken of alle elementen en voorwaarden aanwezig zijn om deze ambitie waar te kunnen maken. En dat is meteen ook het onderwerp van de synthesenota die in nummer 129 van Brussels Studies werd gepubliceerd door een team van onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel, de Université libre de Bruxelles en de Université Saint-Louis – Bruxelles, samen verenigd in het onderzoeksproject mediaclusters.brussels.

De auteurs brengen in deze nota het belang en de componenten van de Brusselse mediasector in kaart en definiëren naast het concept cluster ook dat van de praktijkgemeenschap (Community of Practice, CoP), een concept dat een goed beeld geeft van de vele interactievormen in deze sector, waar relaties zeer belangrijk zijn. Op basis van hun bevindingen komen ze tot een aantal interessante conclusies.

De eerste is dat rekening moet worden gehouden met alle entiteiten die deel uitmaken van mediaclusters. Uiteraard spelen (grote) bedrijven een belangrijke rol, maar in een sector met veel zelfstandigen, waar analyse en creativiteit de overhand hebben, zijn de mensen – en hoe zij georganiseerd zijn – essentieel voor de goede werking van een cluster. Er is dus aandacht nodig voor de ontwikkeling van het menselijk kapitaal, wat niet vanzelfsprekend is in een sector die gekenmerkt is door enige mate van onzekerheid.

Ten tweede mag het accent dan wel op het project mediapark.brussels liggen, maar de stakeholders moeten zich bewust zijn van het bestaan van andere mediaclusters in Brussel. Moeten die dezelfde kansen krijgen om zich te ontwikkelen, of is het beter om alles in te zetten op mediapark.brussels? En hoe kan dan worden voorkomen dat dit project activiteiten gaat ‘afsnoepen’ van andere lokale mediaclusters in de stad, waardoor die inkrimpen?

Tot slot mogen we de spanningen die bij een dergelijk project kunnen ontstaan niet uit het oog verliezen. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is bevoegd voor stedenbouw en economie en geeft daardoor logischerwijs de voorkeur aan een aanpak gebaseerd op territoriale (vastgoed)ontwikkeling, terwijl de Vlaamse en Franse Gemeenschap van hun kant eerder sectorale benaderingen van de culturele sector en de media hanteren. Het zal er dus op aankomen om beide benaderingen te verzoenen. Bovendien staat het idee dat men de lokale industrie wil ondersteunen ook haaks op de wens om internationale spelers aan te trekken. En dan is er nog het onmiskenbare spanningsveld tussen de ontwikkeling van een mediacluster met een breed scala aan activiteiten enerzijds en het versterken van de audiovisuele specialisatie aan de Reyerslaan anderzijds.

Kortom, zorgen voor een moderne infrastructuur kan wel een goede start zijn, maar het is ook noodzakelijk om erop toe te zien dat alle actoren in de mediasector die kunnen benutten.

Om dit artikel te citeren
Marlen Komorowski, Victor Wiard, Sabri Derinöz, Ike Picone, David Domingo en Geoffroy Patriarche, “Een mediapark in Brussel ? De mediasector en zijn regionale dynamiek”, Brussels Studies [Online], Synthesenota BSI, nr. 129, 12 november 2018. URL: https://journals.openedition.org/brussels/2042/
Contact
Benjamin Wayens, redactiesecretaris: bwayens[at]brusselsstudies.be

  • Logo BSI
  • Logo Innoviris
  • Logo Région Bruxelles-Capitale
  • OpenEdition Journals