Navigation – Plan du site

AccueilDocumentsCommuniqués de presse2016Migratiebewegingen en dynamische ...

2016
97

Migratiebewegingen en dynamische processen in de Brusselse wijken

Persmededeling

Notes de la rédaction

Dit is het persbericht over het artikel van Gilles Van Hamme, Taïs Grippa en Mathieu Van Criekingen, gepubliceerd op 21 maart 2016. Lees het artikle.

De dynamische processen in de wijken vormen de kern van de sociale en politieke bekommernissen in de grote steden, vooral in Brussel. Om de groeiende sociospatiale kloof tussen arme en rijke wijken te dichten, geeft het beleid van de gewestelijke overheden sinds het begin van de jaren 1990 voorrang aan acties die gericht zijn op de verpauperde gebieden van het Gewest, in het bijzonder via het programma van de wijkcontracten.

Die beleidsmaatregelen stoelen op het idee dat geografische concentratie van de sociale problemen deze laatste verergert, wat onder meer de toegang tot werk betreft, door sociaal-territoriale discriminaties of stigmatisaties. Het bevorderen van de sociale mix in de verpauperde gebieden wordt bijgevolg beschouwd als een mogelijke reactie om de gevolgen daarvan te temperen. De evaluatie van de impact van de territoriumgebonden beleidsmaatregelen mag evenwel niet worden beperkt tot een follow-up van sociale indicatoren in de tijd, want de lokale processen hangen zowel af van de evolutie van de “sedentaire” bevolkingsgroepen tijdens de bestudeerde periode als van de bevolkingsbewegingen van en naar de rest van de stad, het land of de wereld. Rekening houdend met de intensiteit van de migratieprocessen in Brussel, is een echt dynamische benadering bijgevolg noodzakelijk.

In nummer 97 van Brussels Studies trachten Gilles Van Hamme, Taïs Grippa en Mathieu Van Criekingen, geografen aan de Université libre de Bruxelles, de lokale dynamische processen beter te begrijpen door de migratiebewegingen op de schaal van de wijken te bestuderen. Aan de hand van de gegevens van de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid (KSZ) meten ze niet alleen de dynamische sociale processen, maar evalueren ze tevens het gewicht van de migratiebewegingen in die processen.

Hun onderzoek leidt tot vijf vaststellingen. Ten eerste trekt een niet te verwaarlozen deel van de inwoners weg uit de verpauperde gebieden van de stad. Ten tweede verhuist het grootste deel ervan naar de minder arme, aangrenzende gebieden, naar het westen of noordoosten van het Gewest. Ten derde concentreert de immigratie zich in de dichtbevolkte centrumgebieden van de stad en vestigen de migranten uit arme landen of uit landen van de tussencategorie zich in de armste wijken van die centrumgebieden. Ten vierde vertoont de woonmigratie naar de grote rand nog geen tekenen van verzwakking en vormt de migratie vanuit de arme halve maan naar de rand er slechts een bescheiden deel van. Ten vijfde voltrekken die migratieprocessen zich grotendeels buiten het rijke zuidoostelijk kwadrant van de stad, want daar is geen grote instroom van externe immigranten noch van migranten die uit de arme wijken verhuizen.

De meest achtergestelde gebieden van de stad, de zogenaamde “arme halve maan” (van Schaarbeek via Molenbeek tot Vorst), liggen dus op het kruispunt van uiteenlopende migratiebewegingen, die in het bijzonder gekenmerkt worden door de instroom van nieuwe migranten uit arme landen of uit landen van de tussencategorie en door de uitstroom van aldaar wonende bevolkingsgroepen. Uit de analyse blijkt evenwel dat die wijken niet volledig kunnen worden herleid tot een transitfunctie, aangezien een groot deel van de bevolking er ook lang blijft wonen.

Tegenover de kritieke situatie in het centrum en het westen van het Gewest staat een zwakkere demografische groei in het zuidoosten (Ukkel, Watermaal-Bosvoorde, Oudergem, Sint Pieters-Woluwe…) ten gevolge van een lage migratiedruk en een lager geboortecijfer wegens de vergrijzing van de bevolking. Volgens de auteurs noopt die vaststelling ook in het zuidoosten van het Gewest en vooral in de rand tot een krachtdadig antwoord op het vlak van het huisvestingsbeleid, aangezien de dynamische processen in de Brusselse wijken moeten worden bekeken op metropolitane schaal. Dat zou een manier zijn om de demografische druk niet volledig op de centrumwijken te leggen en de sociospatiale kloof niet verder te laten uitdijen.

Om dit artikel te citeren
Van Hamme, Gilles, Grippa, Taïs en Van Criekingen, Mathieu, “Migratiebewegingen en dynamische processen in de Brusselse wijken”, Brussels Studies [Online], Algemene collectie, nr. 97, 21 maart 2016. URL: https://journals.openedition.org/brussels/1337

Contact
Benjamin Wayens, redactiesecretaris: bwayens[at]brusselsstudies.be

Rechercher dans OpenEdition Search

Vous allez être redirigé vers OpenEdition Search