Besparen met herhuisvesting? Een kostenvergelijking met thuisloosheid
Notes de la rédaction
Dit is het persbericht over het artikel van Justine Carlier en Magali Verdonck gepubliceerd op 12 februari 2024. Lees het artikle.
Elke winter is het weer pijnlijk duidelijk hoeveel mensen op straat moeten slapen tijdens de lange, koude nachten. Om hoeveel mensen gaat het precies en hoe kunnen zij gehuisvest worden? Uit de laatste telling van Bruss’help eind 2022 bleek dat er 7134 mensen thuisloos zijn. Mensen die dus helemaal geen of slechts tijdelijk (in een noodopvangcentrum of bij vrienden) een dak boven hun hoofd hebben. Dat cijfer neemt ieder jaar toe, en dat heeft uiteraard een impact op de opvangcapaciteit in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Hoeveel kosten deze tijdelijke opvangoplossingen? En zijn zij automatisch goedkoper dan wanneer thuislozen geherhuisvest worden? Justine Carlier en Magali Verdonck, allebei econoom aan de Université libre de Bruxelles (DULBEA), hebben geprobeerd om die kosten te vergelijken. Aan de hand van een aantal kerncijfers stellen ze de resultaten van hun onderzoek voor in nummer 189 van Brussels Studies.
Maar over welke kosten spreken we dan eigenlijk? In Brussel worden de opvangvoorzieningen en het straathoekwerk door vele verschillende instanties gefinancierd en de gegevens zijn bovendien zeer heterogeen: de GGC, de COCOF, de Vlaamse Gemeenschap en de VGC, het Brussels Gewest en de federale overheid, zonder de privégiften te vergeten. Bij die uitgaven moeten dan nog een aantal andere indirecte uitgaven voor daklozen gerekend worden. Volgens de onderzoeksters kunnen de totale kosten in vier categorieën ingedeeld worden: de directe kosten (voor de diensten die specifiek bedoeld zijn voor daklozen), de indirecte kosten (voor de diensten die niet specifiek bedoeld zijn voor daklozen), het verlies van belastinginkomsten (doordat deze mensen geen belastingen of bijdragen betalen) en tot slot de kosten van de verloren levensjaren.
De behoefte aan zorg en ondersteuning kan sterk verschillen naargelang de leeftijd, de fysieke en mentale gezondheidstoestand en eventuele verslavingen van de thuislozen. Volgens de ramingen zou er op jaarbasis een bedrag van 30 000 à 85 000 euro per thuisloze uitgegeven worden. Het gaat dus duidelijk om hoge bedragen, die niet per se lager liggen dan de kosten van herhuisvesting. Door aan de raming van het gebruik van de ondersteunende diensten ook nog de sociale bijstand en de mogelijke uitkeringen en begeleiding na herhuisvesting van de betrokken thuislozen toe te voegen, schatten de auteurs dat de totale kosten van herhuisvesting kunnen oplopen van 33 000 euro (leefloon + sociale woning en geen begeleiding) tot 74 000 euro (uitkering voor primaire arbeidsongeschiktheid + privéwoning met huurcompensatie, en met gespecialiseerde begeleiding) per persoon per jaar. Afhankelijk van het geval liggen de kosten van herhuisvesting soms dus lager dan de kosten van thuisloosheid, en het komt zelden voor dat die kosten veel hoger zijn.
Na herhuisvesting zullen de betrokkenen in een eerste fase wellicht meer zorg en ondersteuning nodig hebben, maar zodra ze in een betere gezondheid verkeren, een stabieler leven leiden en eventueel een beroepsactiviteit uitoefenen, zullen die behoeften en de bijbehorende kosten geleidelijk afnemen. Het zou de overheid dus minder kunnen kosten om thuislozen aan een woning te helpen zodat zij zich kunnen herintegreren in de maatschappij, dan om ze op straat te laten leven.
Om dit artikel te citeren
Carlier, J. en Verdonck, M., “Besparen met herhuisvesting? Een kostenvergelijking met thuisloosheid”, Brussels Studies [Online], Algemene collectie, nr. 189, 12 februari 2024. URL: https://journals.openedition.org/brussels/7307
Contact
Tatiana Debroux, hoofdredacteur:
tdebroux[at]brusselsstudies.be



