Navigation – Plan du site

AccueilDocumentsCommuniqués de presse2026Tekort aan openbare douches in Br...

2026
211

Tekort aan openbare douches in Brussel: vooruitzichten en denkpistes

Notes de la rédaction

Dit is het persbericht over het artikel van Pauline Bacquaert, Lucie Bony, Marie Chabrol, Chloé Deligne en Sophie Richelle gepubliceerd op 15 January 2026. Lees het artikle.

In volle winter, zoals we begin 2026 al mochten ondervinden, zijn de leefomstandigheden van thuislozen en mensen met een slechte huisvesting ronduit zorgwekkend. Er zijn te weinig plaatsen in noodopvang en er worden solidariteitsacties opgezet. Zo hebben de NMBS en de MIVB beslist om bepaalde stations ‘s nachts open te laten om een minimale vorm van beschutting te bieden. Maar niet kunnen genieten van het comfort van een fatsoenlijke of eigen woning gaat gepaard met nog veel meer problemen, zoals zich niet kunnen wassen. Hoewel toegang tot sanitair en drinkwater nu als een grondrecht beschouwd wordt, hadden in 2021 naar schatting meer dan 100 000 Brusselaars geen toegang tot toereikend en voldoende kwaliteitsvol water. Helaas voldoet het openbaar aanbod aan sanitair water buitenshuis niet aan de noden. Er zijn in Brussel amper een honderdtal douches publiek toegankelijk, die bovendien zeer slecht verspreid liggen over de stad.

Dit is een van de bevindingen van de drie onderzoeksteams die samengewerkt hebben aan de recentste publicatie van het wetenschappelijk tijdschrift Brussels Studies. De vijf onderzoeksters die het artikel geschreven hebben, zijn afkomstig van Frankrijk en België en hebben de kwestie van de openbare douches onderzocht, waarbij ze verschillende aanpakken gehanteerd hebben. Voor Brussel hebben ze de historiek en de geografische spreiding van de openbare douches in kaart gebracht. Daarnaast hebben ze enquêtes en interviews afgenomen met de betrokkenen om meer inzicht te krijgen in hun behoeften en praktijken. Ze analyseerden drie faciliteiten met openbare douches in Brussel die de voorbije jaren de deuren gesloten hebben, en stelden vast dat – in tegenstelling tot wat de overheid al te vaak beweert – de daling van het aantal bezoekers niet de hoofreden is voor de beslissing om deze etablissementen te sluiten.

Ze merken op dat toegang tot sanitair water in het openbaar niet langer meegenomen werd in het overheidsbeleid vanaf de jaren 1980. In die periode werden badkamers gemeengoed in Brusselse woningen en begonnen openbare zwembaden, waaraan vaak douches verbonden waren, hun hygiënistische functie te verliezen en zich in de eerste plaats te profileren als plaatsen voor spel, welzijn en sport. Vandaag is er nog maar één echte voorziening met openbare douches in het Brussels Gewest: Baden van het Centrum (Brussel-Stad, Marollenwijk). Deze faciliteit beschikt over dertig douchecabines los van het zwembadgedeelte. Vooral de verenigingssector levert inspanningen om dit aanbod aan te vullen, dat desondanks compleet ontoereikend blijft.

De auteurs tonen aan dat er een wisselwerking nodig is tussen diensten van verenigingen gespecialiseerd in de opvang van specifieke doelgroepen en publieke diensten die voor iedereen en de hele dag toegankelijk zijn. Daarnaast pleiten ze in hun onderzoeken voor de verdere uitbouw van publieke plaatsen met toegang tot sanitair water, zonder te wachten tot het Brussels Gewest beleidsmaatregelen neemt: de gemeenten kunnen nu al actie ondernemen door optimaal gebruik te maken van hun bestaande infrastructuur (zwembaden, sportcentra en scholen). Op basis van de resultaten van hun onderzoeken reiken ze ook mogelijkheden aan om dergelijke diensten beter uit te denken.

Om dit artikel te citeren
Bacquaert, P., Bony, L., Chabrol, M., Deligne, C. en Richelle, S., “Tekort aan openbare douches in Brussel: vooruitzichten en denkpistes”, Brussels Studies [Online], Algemene collectie, nr. 211, 15 januari 2026. URL: https://journals.openedition.org/brussels/8935
Contact
Tatiana Debroux, hoofdredacteur:
tdebroux[at]brusselsstudies.be

Rechercher dans OpenEdition Search

Vous allez être redirigé vers OpenEdition Search