Een plek om even thuis te zijn. Analyse van een dagcentrum als ruimte van care voor vrouwen in een zeer kwetsbare situatie
Notes de la rédaction
Dit is het persbericht over het artikel van Susan Even gepubliceerd op 2 april 2026. Lees het artikle.
Hoewel vrouwen meer getroffen worden door materiële bestaansonzekerheid en te maken krijgen met discriminatie op de woningmarkt, zijn zij nog altijd veel minder vertegenwoordigd dan mannen in de cijfers over dak- en thuisloosheid. Dat komt onder andere doordat vrouwen vaker zelf op zoek gaan naar oplossingen om niet op straat of in een noodopvangcentrum terecht te komen, waar het risico op geweld groot is. Kan het herdenken van opvangcentra voor en met dak- of thuisloze vrouwen leiden tot beter aangepaste en veiligere plekken voor hen? En wat gebeurt er als we deze ruimten zouden benaderen volgens principes van care, met aandacht voor de inrichting, zodat ze niet alleen opvang bieden maar ook effectief zorg dragen voor vrouwen in een zeer kwetsbare situatie?
Tweeëneenhalf jaar geleden opende het eerste dagcentrum voor vrouwen de deuren in het Brussels Gewest. Susan Even, onderzoekster in de politieke en sociale wetenschappen (Uses&Spaces, UCLouvain) en auteur van het 215e nummer van Brussels Studies, onderwierp dit centrum aan een grondige analyse. Op basis van zorgvuldig etnografisch onderzoek en gesprekken met de vrouwen die er opvang vinden en met de vrouwen die hen ondersteunen, toont ze hoe de ruimte en de inrichting ervan, zoals die ingezet worden door de medewerksters van het dagcentrum, fungeren als hefboom voor de ontwikkeling van care-relaties bij de vrouwen die naar het centrum komen.
Drie aspecten typeren het bestudeerde dagcentrum: voor deze vrouwen in een zeer kwetsbare situatie is het een toevluchtsoord, een plek van care voor het eigen uiterlijk en een tijdelijke “thuis”.
Ten eerste maakt het feit dat het dagcentrum niet gemengd is het mogelijk om een toevluchtsoord te creëren, dat afgeschermd is van gendergerelateerd geweld. De afwezigheid van mannen en de specifieke opleiding van de maatschappelijk werksters die er werken, zorgen er bovendien voor dat de vrouwen bepaalde ervaringen kunnen delen en meer ontspannen kunnen zijn. Ten tweede moedigen de dressing en de make-uptafel de vrouwen die dat willen aan om zorg te dragen voor hun uiterlijk en bij uitbreiding voor zichzelf. Ten derde zorgt het personaliseren van de ruimten met meubels en huiselijke objecten ervoor dat de vrouwen vertrouwdheid en gehechtheid ontwikkelen ten aanzien van het dagcentrum, dat ze het gevoel ontwikkelen dat ze er thuis zijn. Dit kan hun vertrouwen versterken om hun situatie te verbeteren en opnieuw een woning te vinden.
De onderzoekster maakt op die manier duidelijk dat een ruimte waarin zorg plaatsvindt, die zorg ook mee kan beïnvloeden. Daarom is het belangrijk om dergelijke ruimten te ontwerpen vanuit een care-benadering. Dit nodigt uit om de zorgomgeving in al haar facetten te bekijken, met aandacht voor kleine maar vaak vergeten details (zoals leuk servies of een spiegel), en om verder te kijken dan de puur functionele inrichting van opvangvoorzieningen. De bedoeling is om plaatsen te creëren die mensen de ruimte geven om zelf keuzes te maken en hun leven opnieuw vorm te geven, ongeacht hun achtergrond.
Om dit artikel te citeren
Even, S., “Een plek om even thuis te zijn. Analyse van een dagcentrum als ruimte van care voor vrouwen in een zeer kwetsbare situatie”, Brussels Studies [Online], Algemene collectie, nr. 215, 2 april 2026. URL: https://journals.openedition.org/brussels/9174
Contact
Tatiana Debroux, hoofdredacteur:
tdebroux[at]brusselsstudies.be



