Navigation – Plan du site

AccueilNuméros118PortfolioHerinnering stand-by

Portfolio

Herinnering stand-by

De voormalige vernietigingskampen in Polen
Mémoire en stand by, les anciens camps d'extermination en Pologne
Memory standby, the former extermination camps in Poland
p. 55-65
Cet article est une traduction de :
Mémoire en stand by [fr]

Notes de la rédaction

Foto’s van Georges Boschloos.

Texte intégral

1Auschwitz is dan wel een culturele referentie, de vijf andere vernietigingscentra voor Europese Joden en zigeuners die de nazi’s in Polen neerplantten, zijn dat niet. In deze gebieden, waar men niet moest werken om te sterven, vinden we vandaag geen opvallende toegangspoort terug, geen slogan (Arbeit macht Frei, Jedem das sein) die het kwaad kan symboliseren in de Europese herinnering. Een aantal namen komt met moeite bovendrijven in het hedendaagse bewustzijn: Chełmno (het allereerste operationele vernietigingskamp, onafhankelijk van de Aktion Reinhardt), Treblinka, Sobibór, Bełżec (de kampen van de Aktion Reinhardt) en Majdanek (een gemengd kamp zoals Auschwitz, waar de SS de Joden en werkonbekwamen vergaste, en waar de andere gedeporteerden meestal bezweken aan het dagdagelijkse geweld). Van de vijf kampen werd alleen Majdanek niet ontmanteld door de SS, daar werden dus niet alle sporen uitgewist. Het grote publiek leerde de sinistere plekken in Polen kennen dankzij Lanzmanns Shoah uit 1985. Maar hebben we werkelijk hun vervloekte namen onthouden? Hebben zij werkelijk een plaats gekregen in onze herinnering? Hoe bekend is de film Bełżec van Guillaume Moscovitz (2005)? Ook al vormt Auschwitz zonder twijfel het sluitstuk van de twee grote naziprojecten – de genocide en de concentratiekampen –, toch kan de referentie ‘Auschwitz’ op zich geen compleet beeld geven van de omvang, de heterogeniteit, de verscheidenheid en de complexiteit van de uitroeiingsmachine. De foto’s in de portfolio tonen ons brokstukken, fragmenten van wat rest van die andere plaatsen in Polen.

Treblinka / operationeel tussen 23 juli 1942 en 19 oktober 1943 / balans: 800 000 doden

Het voormalige vernietigingskamp in Treblinka (II).

Het voormalige vernietigingskamp in Treblinka (II).

De Rampe.

© Georges Boschloos.

Voormalig vernietigingskamp in Treblinka (II).

Voormalig vernietigingskamp in Treblinka (II).

Inscriptie in het Pools: ‘martelaren van het getto van Warschau’.

© Georges Boschloos.

Voormalig vernietigingskamp in Treblinka (II).

Voormalig vernietigingskamp in Treblinka (II).

Monument uit 1965.

© Georges Boschloos.

Majdanek / operationeel tussen oktober 1941 en 23 jul 1944 / balans: 80 000 doden

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Monument ontworpen door Wiktor Tołkin in 1969.

© Georges Boschloos.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Monument ontworpen door Wiktor Tołkin in 1969.

© Georges Boschloos.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Zicht op het concentratiekamp.

© Georges Boschloos.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Mausoleum ontworpen door Wiktor Tołkin in 1969.

© Georges Boschloos.

Lublin.

Lublin.

© Georges Boschloos.

Wat overblijft van de Umschlagplatz van Lublin.

Wat overblijft van de Umschlagplatz van Lublin.

© Georges Boschloos.

Gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin.

Gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin.

Inscriptie in het Pools: ‘van hieruit hebben de nazi’s in maart 1942 meer dan 30 000 Joden uit Lublin gedeporteerd naar het dodenkamp Bełżec’.

© Georges Boschloos.

Gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin.

Gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin.

Muur met gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin, graffiti Muur met gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin, graffiti.

© Georges Boschloos.

Antisemitische graffiti in Lublin.

Antisemitische graffiti in Lublin.

Lublin voormalig hoofdkwartier van de ‘Aktion Reinhardt’, die werd uitgevoerd tussen 1941 en 1943.

© Georges Boschloos.

Lublin: nieuw Joods kerkhof.

Lublin: nieuw Joods kerkhof.

© Georges Boschloos.

Łódź

Radegast, deportatieplaats (Łódź).

Radegast, deportatieplaats (Łódź).

© Georges Boschloos.

Radegast, deportatieplaats (Łódź).

Radegast, deportatieplaats (Łódź).

© Georges Boschloos.

Sobibór / operationeel tussen 16 mei 1942 en 17 oktober 1943 / balans: 250 000 tot 300 000 doden

Voormalig vernietigingskamp in Sobibór.

Voormalig vernietigingskamp in Sobibór.

© Georges Boschloos.

Herdenkingsmonumenten in het voormalige vernietigingskamp van Sobibór.

Herdenkingsmonumenten in het voormalige vernietigingskamp van Sobibór.

© Georges Boschloos.

Bełżec / operationeel tussen 17 maart 1942 en 12 december 1942 / geschatte balans: 434 000 tot 600 000 doden

Voormalig vernietigingskamp in Bełżec.

Voormalig vernietigingskamp in Bełżec.

© Georges Boschloos.

Zicht op de gedenkplaats van het voormalig vernietigingskamp van Bełżec.

Zicht op de gedenkplaats van het voormalig vernietigingskamp van Bełżec.

© Georges Boschloos.

Chełmno

Open plek in het bos van Rzuchów.

Open plek in het bos van Rzuchów.

Niet ver van het vernietigingskamp Chełmno nad Nerem, waar de Joden werden verbrand nadat ze in vrachtwagens waren vergast.

© Georges Boschloos.

Open plek in het bos van Rzuchów.

Open plek in het bos van Rzuchów.

© Georges Boschloos.

Haut de page

Table des illustrations

Titre Het voormalige vernietigingskamp in Treblinka (II).
Légende De Rampe.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-1.jpg
Fichier image/jpeg, 140k
Titre Voormalig vernietigingskamp in Treblinka (II).
Légende Inscriptie in het Pools: ‘martelaren van het getto van Warschau’.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-2.jpg
Fichier image/jpeg, 144k
Titre Voormalig vernietigingskamp in Treblinka (II).
Légende Monument uit 1965.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-3.jpg
Fichier image/jpeg, 152k
Titre Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.
Légende Monument ontworpen door Wiktor Tołkin in 1969.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-4.jpg
Fichier image/jpeg, 120k
Titre Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.
Légende Monument ontworpen door Wiktor Tołkin in 1969.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-5.jpg
Fichier image/jpeg, 60k
Titre Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.
Légende Zicht op het concentratiekamp.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-6.jpg
Fichier image/jpeg, 120k
Titre Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.
Légende Mausoleum ontworpen door Wiktor Tołkin in 1969.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-7.jpg
Fichier image/jpeg, 84k
Titre Lublin.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-8.jpg
Fichier image/jpeg, 152k
Titre Wat overblijft van de Umschlagplatz van Lublin.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-9.jpg
Fichier image/jpeg, 120k
Titre Gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin.
Légende Inscriptie in het Pools: ‘van hieruit hebben de nazi’s in maart 1942 meer dan 30 000 Joden uit Lublin gedeporteerd naar het dodenkamp Bełżec’.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-10.jpg
Fichier image/jpeg, 156k
Titre Gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin.
Légende Muur met gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin, graffiti Muur met gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin, graffiti.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-11.jpg
Fichier image/jpeg, 152k
Titre Antisemitische graffiti in Lublin.
Légende Lublin voormalig hoofdkwartier van de ‘Aktion Reinhardt’, die werd uitgevoerd tussen 1941 en 1943.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-12.jpg
Fichier image/jpeg, 132k
Titre Lublin: nieuw Joods kerkhof.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-13.jpg
Fichier image/jpeg, 176k
Titre Radegast, deportatieplaats (Łódź).
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-14.jpg
Fichier image/jpeg, 108k
Titre Radegast, deportatieplaats (Łódź).
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-15.jpg
Fichier image/jpeg, 96k
Titre Voormalig vernietigingskamp in Sobibór.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-16.jpg
Fichier image/jpeg, 196k
Titre Herdenkingsmonumenten in het voormalige vernietigingskamp van Sobibór.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-17.jpg
Fichier image/jpeg, 208k
Titre Voormalig vernietigingskamp in Bełżec.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-18.jpg
Fichier image/jpeg, 116k
Titre Zicht op de gedenkplaats van het voormalig vernietigingskamp van Bełżec.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-19.jpg
Fichier image/jpeg, 196k
Titre Open plek in het bos van Rzuchów.
Légende Niet ver van het vernietigingskamp Chełmno nad Nerem, waar de Joden werden verbrand nadat ze in vrachtwagens waren vergast.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-20.jpg
Fichier image/jpeg, 104k
Titre Open plek in het bos van Rzuchów.
Crédits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-21.jpg
Fichier image/jpeg, 129k
Haut de page

Pour citer cet article

Référence papier

« Herinnering stand-by »Témoigner. Entre histoire et mémoire, 118 | 2014, 55-65.

Référence électronique

« Herinnering stand-by »Témoigner. Entre histoire et mémoire [En ligne], 118 | 2014, mis en ligne le 01 octobre 2015, consulté le 21 avril 2021. URL : http://journals.openedition.org/temoigner/1253 ; DOI : https://doi.org/10.4000/temoigner.1253

Haut de page

Droits d’auteur

Tous droits réservés

Haut de page
Rechercher dans OpenEdition Search

Vous allez être redirigé vers OpenEdition Search