Skip to navigation – Site map

HomeNuméros118PortfolioHerinnering stand-by

Portfolio

Herinnering stand-by

De voormalige vernietigingskampen in Polen
Mémoire en stand by, les anciens camps d'extermination en Pologne
Memory standby, the former extermination camps in Poland
p. 55-65
This article is a translation of:
Mémoire en stand by [fr]

Editor's notes

Foto’s van Georges Boschloos.

Full text

1Auschwitz is dan wel een culturele referentie, de vijf andere vernietigingscentra voor Europese Joden en zigeuners die de nazi’s in Polen neerplantten, zijn dat niet. In deze gebieden, waar men niet moest werken om te sterven, vinden we vandaag geen opvallende toegangspoort terug, geen slogan (Arbeit macht Frei, Jedem das sein) die het kwaad kan symboliseren in de Europese herinnering. Een aantal namen komt met moeite bovendrijven in het hedendaagse bewustzijn: Chełmno (het allereerste operationele vernietigingskamp, onafhankelijk van de Aktion Reinhardt), Treblinka, Sobibór, Bełżec (de kampen van de Aktion Reinhardt) en Majdanek (een gemengd kamp zoals Auschwitz, waar de SS de Joden en werkonbekwamen vergaste, en waar de andere gedeporteerden meestal bezweken aan het dagdagelijkse geweld). Van de vijf kampen werd alleen Majdanek niet ontmanteld door de SS, daar werden dus niet alle sporen uitgewist. Het grote publiek leerde de sinistere plekken in Polen kennen dankzij Lanzmanns Shoah uit 1985. Maar hebben we werkelijk hun vervloekte namen onthouden? Hebben zij werkelijk een plaats gekregen in onze herinnering? Hoe bekend is de film Bełżec van Guillaume Moscovitz (2005)? Ook al vormt Auschwitz zonder twijfel het sluitstuk van de twee grote naziprojecten – de genocide en de concentratiekampen –, toch kan de referentie ‘Auschwitz’ op zich geen compleet beeld geven van de omvang, de heterogeniteit, de verscheidenheid en de complexiteit van de uitroeiingsmachine. De foto’s in de portfolio tonen ons brokstukken, fragmenten van wat rest van die andere plaatsen in Polen.

Treblinka / operationeel tussen 23 juli 1942 en 19 oktober 1943 / balans: 800 000 doden

Het voormalige vernietigingskamp in Treblinka (II).

Het voormalige vernietigingskamp in Treblinka (II).

De Rampe.

© Georges Boschloos.

Voormalig vernietigingskamp in Treblinka (II).

Voormalig vernietigingskamp in Treblinka (II).

Inscriptie in het Pools: ‘martelaren van het getto van Warschau’.

© Georges Boschloos.

Voormalig vernietigingskamp in Treblinka (II).

Voormalig vernietigingskamp in Treblinka (II).

Monument uit 1965.

© Georges Boschloos.

Majdanek / operationeel tussen oktober 1941 en 23 jul 1944 / balans: 80 000 doden

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Monument ontworpen door Wiktor Tołkin in 1969.

© Georges Boschloos.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Monument ontworpen door Wiktor Tołkin in 1969.

© Georges Boschloos.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Zicht op het concentratiekamp.

© Georges Boschloos.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.

Mausoleum ontworpen door Wiktor Tołkin in 1969.

© Georges Boschloos.

Lublin.

Lublin.

© Georges Boschloos.

Wat overblijft van de Umschlagplatz van Lublin.

Wat overblijft van de Umschlagplatz van Lublin.

© Georges Boschloos.

Gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin.

Gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin.

Inscriptie in het Pools: ‘van hieruit hebben de nazi’s in maart 1942 meer dan 30 000 Joden uit Lublin gedeporteerd naar het dodenkamp Bełżec’.

© Georges Boschloos.

Gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin.

Gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin.

Muur met gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin, graffiti Muur met gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin, graffiti.

© Georges Boschloos.

Antisemitische graffiti in Lublin.

Antisemitische graffiti in Lublin.

Lublin voormalig hoofdkwartier van de ‘Aktion Reinhardt’, die werd uitgevoerd tussen 1941 en 1943.

© Georges Boschloos.

Lublin: nieuw Joods kerkhof.

Lublin: nieuw Joods kerkhof.

© Georges Boschloos.

Łódź

Radegast, deportatieplaats (Łódź).

Radegast, deportatieplaats (Łódź).

© Georges Boschloos.

Radegast, deportatieplaats (Łódź).

Radegast, deportatieplaats (Łódź).

© Georges Boschloos.

Sobibór / operationeel tussen 16 mei 1942 en 17 oktober 1943 / balans: 250 000 tot 300 000 doden

Voormalig vernietigingskamp in Sobibór.

Voormalig vernietigingskamp in Sobibór.

© Georges Boschloos.

Herdenkingsmonumenten in het voormalige vernietigingskamp van Sobibór.

Herdenkingsmonumenten in het voormalige vernietigingskamp van Sobibór.

© Georges Boschloos.

Bełżec / operationeel tussen 17 maart 1942 en 12 december 1942 / geschatte balans: 434 000 tot 600 000 doden

Voormalig vernietigingskamp in Bełżec.

Voormalig vernietigingskamp in Bełżec.

© Georges Boschloos.

Zicht op de gedenkplaats van het voormalig vernietigingskamp van Bełżec.

Zicht op de gedenkplaats van het voormalig vernietigingskamp van Bełżec.

© Georges Boschloos.

Chełmno

Open plek in het bos van Rzuchów.

Open plek in het bos van Rzuchów.

Niet ver van het vernietigingskamp Chełmno nad Nerem, waar de Joden werden verbrand nadat ze in vrachtwagens waren vergast.

© Georges Boschloos.

Open plek in het bos van Rzuchów.

Open plek in het bos van Rzuchów.

© Georges Boschloos.

Top of page

List of illustrations

Title Het voormalige vernietigingskamp in Treblinka (II).
Caption De Rampe.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-1.jpg
File image/jpeg, 140k
Title Voormalig vernietigingskamp in Treblinka (II).
Caption Inscriptie in het Pools: ‘martelaren van het getto van Warschau’.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-2.jpg
File image/jpeg, 144k
Title Voormalig vernietigingskamp in Treblinka (II).
Caption Monument uit 1965.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-3.jpg
File image/jpeg, 152k
Title Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.
Caption Monument ontworpen door Wiktor Tołkin in 1969.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-4.jpg
File image/jpeg, 120k
Title Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.
Caption Monument ontworpen door Wiktor Tołkin in 1969.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-5.jpg
File image/jpeg, 60k
Title Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.
Caption Zicht op het concentratiekamp.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-6.jpg
File image/jpeg, 120k
Title Voormalig concentratie- en vernietigingskamp in Lublin, Majdanek.
Caption Mausoleum ontworpen door Wiktor Tołkin in 1969.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-7.jpg
File image/jpeg, 84k
Title Lublin.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-8.jpg
File image/jpeg, 152k
Title Wat overblijft van de Umschlagplatz van Lublin.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-9.jpg
File image/jpeg, 120k
Title Gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin.
Caption Inscriptie in het Pools: ‘van hieruit hebben de nazi’s in maart 1942 meer dan 30 000 Joden uit Lublin gedeporteerd naar het dodenkamp Bełżec’.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-10.jpg
File image/jpeg, 156k
Title Gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin.
Caption Muur met gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin, graffiti Muur met gedenkplaat op de Umschlagplatz van Lublin, graffiti.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-11.jpg
File image/jpeg, 152k
Title Antisemitische graffiti in Lublin.
Caption Lublin voormalig hoofdkwartier van de ‘Aktion Reinhardt’, die werd uitgevoerd tussen 1941 en 1943.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-12.jpg
File image/jpeg, 132k
Title Lublin: nieuw Joods kerkhof.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-13.jpg
File image/jpeg, 176k
Title Radegast, deportatieplaats (Łódź).
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-14.jpg
File image/jpeg, 108k
Title Radegast, deportatieplaats (Łódź).
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-15.jpg
File image/jpeg, 96k
Title Voormalig vernietigingskamp in Sobibór.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-16.jpg
File image/jpeg, 196k
Title Herdenkingsmonumenten in het voormalige vernietigingskamp van Sobibór.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-17.jpg
File image/jpeg, 208k
Title Voormalig vernietigingskamp in Bełżec.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-18.jpg
File image/jpeg, 116k
Title Zicht op de gedenkplaats van het voormalig vernietigingskamp van Bełżec.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-19.jpg
File image/jpeg, 196k
Title Open plek in het bos van Rzuchów.
Caption Niet ver van het vernietigingskamp Chełmno nad Nerem, waar de Joden werden verbrand nadat ze in vrachtwagens waren vergast.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-20.jpg
File image/jpeg, 104k
Title Open plek in het bos van Rzuchów.
Credits © Georges Boschloos.
URL http://journals.openedition.org/temoigner/docannexe/image/1253/img-21.jpg
File image/jpeg, 129k
Top of page

References

Bibliographical reference

Herinnering stand-byTémoigner. Entre histoire et mémoire, 118 | 2014, 55-65.

Electronic reference

Herinnering stand-byTémoigner. Entre histoire et mémoire [Online], 118 | 2014, Online since 01 October 2015, connection on 13 May 2021. URL: http://journals.openedition.org/temoigner/1253; DOI: https://doi.org/10.4000/temoigner.1253

Top of page

Copyright

Tous droits réservés

Top of page
Search OpenEdition Search

You will be redirected to OpenEdition Search