Navigation – Plan du site

AccueilNuméros116Glorie en cultuur: de verkiezing ...

Glorie en cultuur: de verkiezing van ‘Miss Holocaust’

La gloire et la culture, à propos de l’élection de « Miss Holocaust »
Glory and culture, on the election of “Miss Holocaust”
Philippe Mesnard
Traduction de Anneleen Spiessens
p. 7
Cet article est une traduction de :
La gloire et la culture, à propos de l’élection de « Miss Holocaust » [fr]

Entrées d’index

Index de mots-clés :

survivant, Shoah, Israël, culture

Index by keyword:

survivor, Holocaust, Israel, culture

Index van Trefwoorden:

overlevende, Holocaust, Israël, cultuur
Haut de page

Texte intégral

1Op 23 augustus verscheen in de Israëlische krant Haaretz een artikel van Marysa Fox-Bevilacqua met de schokkende titel “Miss Holocaust, the most unorthodox pageant of all”, en als ondertitel “Survivors hit the runway for the second year of the controversial competition, and show the world a new face of survival”. De wedstrijd vond plaats in Haïfa voor een groot aantal kijklustigen (of ramptoeristen). Driehonderd Joodse vrouwen die de kampen overleefden bleken zich te hebben aangemeld, een vrouw van 93 jaar (haar naam staat in het artikel) behaalde de titel. Ik zal niet stilstaan bij de bijzonderheden in het artikel, noch bij de elementen die naar voren kwamen in het verslag dat Le Monde maakte van het ‘evenement’.

2Uiteraard lieten de reacties niet op zich wachten. Je kan het overdreven vinden, zwaar overdreven, een ‘schande’ zelfs. Of geschokt zijn. Je kan er ook om lachen en het hele gebeuren interpreteren als een vorm van revanche. Sommigen grijpen de feiten aan als voorwendsel om, onder het mom van de grote verontwaardiging, hun antisemitische sentimenten te ventileren. Anderen hekelen het glamourgehalte van deze mix van popcultuur en Holocaustherinnering.

3Het groteske, de farce en de ‘slechte smaak’ zijn komische registers die in het verleden regelmatig werden bespeeld om de Holocaust weer te geven – door te choqueren. Misschien hoort dit evenement wel in hetzelfde genre thuis?

  • 1 Op het gevaar af zichzelf te verliezen.

4De dialectiek van de cultuur veronderstelt een dubbele beweging: het is precies eigen aan cultuur, of aan de culturele dynamiek, dat zij zich toe-eigent wat haar ontglipt; het genocidaire geweld is precies wat zich op de meest radicale manier aan haar onttrekt, het vormt haar radicale Buiten, en dat is dan ook de reden waarom de cultuur onvermoeibaar tracht het te recuperere1. De unorthodox pageant is – los van de motivatie van de betrokkenen – een symptoom van deze wezenlijke dimensie van cultuur.

5Maar het gaat niet alleen om cultuur in het algemeen, in de antropologische zin van het woord. Laten we de zaak eens van naderbij bekijken en focussen op de nationale cultuur (lokaal en niet globaal, communautair en niet universeel) met haar typerende elementen. De Israëlische cultuur heeft zo haar eigen specifieke en soms merkwaardige kenmerken, en om dit gebeuren goed te begrijpen moeten we het terugplaatsen in een context waarin de genocide al vanaf de jaren vijftig op een bijzonder provoverende manier is voorgesteld, voornamelijk in het theater dat vandaag een uitgelezen podium is.

6En vond de wedstrijd van Miss Holocaust niet precies plaats op een podium? Is dit schouwspel misschien een performance die het trauma weet om te buigen in culturele glorie?

Haut de page

Notes

1 Op het gevaar af zichzelf te verliezen.

Haut de page

Pour citer cet article

Référence papier

Philippe Mesnard, « Glorie en cultuur: de verkiezing van ‘Miss Holocaust’ »Témoigner. Entre histoire et mémoire, 116 | 2013, 7.

Référence électronique

Philippe Mesnard, « Glorie en cultuur: de verkiezing van ‘Miss Holocaust’ »Témoigner. Entre histoire et mémoire [En ligne], 116 | 2013, mis en ligne le 01 juin 2015, consulté le 06 mars 2021. URL : http://journals.openedition.org/temoigner/656 ; DOI : https://doi.org/10.4000/temoigner.656

Haut de page

Auteur

Philippe Mesnard

Hoofdredacteur

Articles du même auteur

Haut de page

Droits d’auteur

Tous droits réservés

Haut de page
Rechercher dans OpenEdition Search

Vous allez être redirigé vers OpenEdition Search